လူထု ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္း (၇)

လူထု ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္း (၇)

၁။ လူ ထု ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး အဆင္႔ ဆင္႕ အတြက္ ကာ လ မ်ား

         အရင္ Post ထဲ မွာ လူထု ဖြံ႔ၿဖိဳး ေရး က႑ တစ္ ခု ခု အတြက္ ျဖစ္ စဥ္ အေျပာင္း အလဲ မ်ား ကို ေလွ ကား ၆ ဆင္႔ နဲ႕ ျပ ခဲ ႔ ပါ တယ္။ ေနာက္ ဆံုး အဆင္႕ (Sustainable Development) ကို  လူထု အတြင္း ဆက္ လက္ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳး ျခင္း အဆင္႕- လို႔ ဆို ထား ေပ မယ္႕၊ စစ္စစ္ ေပါက္ ေပါက္ ေျပာ မယ္ ဆို ရင္ - “ဆက္ လက္ ဖြံ႕ၿဖိဳး ရွင္သန္ ႏိုင္ ျခင္း အဆင္႕” - ဆို မွ ပို ဆီေလ်ာ္ ပါ လိမ္႕ မယ္။ ဆိုလို တာ က  ျပင္ ပ အကူ အညီ ယူ ေန ရ တဲ႔  လူ ထု ရဲ႕ Dependent Stage က ေန ကိုယ္႔ ေျခ ကိုယ္႔ လက္၊ ကိုယ္႔ အင္ အား နဲ႕ ရပ္ ရြာ အတြင္း အ ခ်င္း ခ်င္း  ပံ ပိုး မႈ နဲ႕  ျပင္ ပ အကူ အညီ မ လို ေတာ႕ တဲ႕ Independent Stage အေျခ အေန ကို စတင္ ေရာက္ သြား တာ ျဖစ္ ပါ တယ္။ ဒါ႕ အျပင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ ေန ၾက တဲ႕ အနီး အနား ရပ္ ရြာ အခ်င္းခ်င္း ခ်ိတ္ ဆက္ ျပီး အျပန္ အလွန္ ပ႕ံ ပိုး ၾက တဲ႕ Inter-dependency အဆင္႕ ကို လည္း ထူေထာင္ ႏိုင္ ၾက ရ မွာ ျဖစ္ ပါ တယ္။ ဒီ အဆင္႕ ေရာက္ ရင္ ျပင္ ပ ကူညီ တဲ႕ အဖြဲ႔ က စနစ္ တက် ထြက္ခြာ တဲ႕ ဗ်ဳ ဟာ (Exit Strategy or Phase-Over Strategy) နဲ႕ လူ ထု ကို ႏႈတ္ ဆက္ ခဲ႔ ရ မွာ ေၾကာင္႕ လူ ထု ဘက္ က ေတာ႕၊ ဒီ ကာ လ ေရာက္ မွ ဇာတ္ လမ္း စ ၾက ရ မွာ ပါ။

            ဒီ ေတာ႕ အဆင္႕အားလံုး အတြက္ ရပ္ ရြာ အ ေရ အတြက္ ၊ လူ ဦး ေရ  အသီး သီး၊ ရပ္ ရြာ ရဲ႕ ေနာက္ ခံ ၀န္း က်င္ အဆက္ အစပ္ အေျခ အေန နဲ႕ ျပင္ ပ အဖြဲ႕ အစည္း ၀န္ ထမ္း အင္အား အေျခ အေန မ်ား အေပၚ မူ တည္ ၿပီး ျပင္ပ အဖြဲ႕ ရဲ႕ ပံ႔ပိုး မႈ ကာ လ ကို (၃) ႏွစ္ မွ (၅) ႏွစ္ အထိ၊ သတ္ မွတ္ ေဆာင္ ရြက္ ခဲ႕ ရ ဖူး ပါ တယ္။ အဆင္႕ တစ္ ခု ခ်င္း အတြက္ ပံ႕ ပိုး မႈ ကာ လ ကို ေအာက္ ပါ အတိုင္း ပိုင္းျခား ေဆာင္ ရြက္ ႏိုင္ ပါ တယ္။

(၁) လူ ထု အတြင္း သိ ျမင္ နား လည္ မႈ အ ဆင္႕ ၊
(၂)  ဖံြ႕ျဖိဳး ေရး ၏ ပန္းတိုင္ ရွင္ အျဖစ္ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ ရန္ ၀န္ခံ ကတိ
       ျပဳ  မႈ အဆင္႕ (Commitment)

 ပထမ နဲ႕ ဒုတိက အဆင္႕ ႏွစ္ ဆင္႔ အတြက္ - (အေျခ ခ် ကာ လ) (၆)
 လ မွ (၁) ႏွစ္

(၃) စ ဦးပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္း အဆင္႕
(၄) စဥ္ဆက္မျပတ္ ပါ၀င္လႈပ္ရွားျခင္း အဆင္႕

 တတိယ နဲ႕ စတု တၳ  အဆင္႕ ႏွစ္ ဆင္႕ အတြက္ (အရွိန္ ျမွင္႕ ကာ လ)
  – (၂) ႏွစ္ မွ (၃) ႏွစ္

(၅) စ ဦးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ျဖစ္ေပၚျခင္း အဆင္႕ အတြက္ (လႊဲ ေျပာင္း ကာလ) –
      (၆) လ မွ (၁) ႏွစ္

(၆) ဆက္ လက္ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးျခင္း အဆင္႕ - (ထြက္ ခြာ ကာလ)

           ဒီ ကာလ သတ္မွတ္ ေတြ ဟာ ပံု ေသ ေတာ႔ မဟုတ္ ပါ ဘူး။ ကာလ (Time)၊ ေဒသ (Place)၊ ပု ဂၢလ (Persons)၊ အေျခ အေန ေပၚ မွာ မူ တည္ ပါ တယ္။

           စီးပြားေရး လုပ္ ငန္း ေတြ မွာ ႏိုင္ငံ တစ္ခု ရဲ႕ အတြင္း အဖြဲ႕အစည္း နဲ႕ ျပင္ ပ အဖြဲ႕ အစည္း (သို႕ မဟုတ္) ကုမၸဏီ တစ္ ခု နဲ႕ အစိုး ရ၊ တို႕ မိတ္ဖက္ ေဆာင္ ရြက္ ရာ မွာ၊ Build , Operate, and Transfer (B O T) System - ဆို တဲ႕ စနစ္ တစ္ ခု ရွိ ပါ တယ္။ အဖြဲ႕ ႏွစ္ ဖြဲ႕ တို႕ လုပ္ ငန္း ကို အတူ တကြ ရင္း ႏွီး ထူ ေထာင္ တာ (Build) ။ အတူ တကြ လည္ ပတ္ ေဆာင္ ရြက္ ၿပီး အက်ိဳး အျမတ္ ကို အခ်ိဳး က် ခြဲ ေ၀ ယူ ၾက တာ (Operate) ။ သတ္ မွတ္ ကာ လ အၿပီး မွာ ေတာ႕ အတြင္း အဖြဲြ႕ အစည္း ကို အၿပီး အပိုင္ လႊဲ ေျပာင္း (Transfer) ေပး တာ ေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒီ (B O T) သ ေဘာ တရား အတိုင္း ပဲ ရပ္ ရြာ အတြင္း က CBO ကို အျပင္ NGO က ပံ႔ပိုး ေဆာင္ ရြက္ ရာ မွာ၊ အျပင္ အဖြဲ႕ ရဲ႕ အက်ိဳး အျမတ္ က ေတာ႕ လုပ္ငန္း မွ သင္ ယူ မႈ အေတြ႕အႀကံဳ (Learning Experiences) ပါ ပဲ။ အခု ဒီ စာ ထဲ က သေဘာ တရား အမ်ား စု ဟာ (Learning Experiences) က ရ ရွိ ခဲ႔ တာ ပါ။ B O T သေဘာ တရား နဲ႕ တြဲ ၿပီး၊ အဆင္႕ ကာ လ သတ္မွတ္ တဲ႕ ပံု ကို တြဲ ေပး ထား ပါ တယ္။

၂။ ျပင္ ပ အ ဖြဲ႕ အစည္း ၏ ပံ႕႔ပိုး မႈ ဗ်ဴဟာ မ်ား

ျပင္ ပ အ ဖြဲ႕ အစည္း ရဲ႕ အဓိက က် တဲ႕ ဗ်ဳဟာ ေတြ ကို A B C D E F ထိတ္ စာ လံုး မ်ား နဲ႕ ေအာက္ ပါ အတိုင္း မွတ္ သား ႏိုင္ ပါ တယ္။

(က) Advocacy အသိေပးေဆြးေႏြးျခင္း၊ ေတာင္းဆိုျခင္း

(ခ)  Bilateral Collaboration with Partners လက္တြဲဖက္ အဖြဲ႕မ်ား
       ႏွင ္႔   ညွိႏႈိင္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ျခင္း၊

(ဂ)  Capacity Building လူထုအား စြမ္းေဆာင္မႈ တည္ ေဆာက္ ေပး
       ျခင္း၊

(ဃ) Development Support for Community Leadership and
       Governance လူထု အတြင္း ဥိးေဆာင္မႈ ႏွင္႔ လမ္း ညႊန္ ထိန္း
       ေက်ာင္းမႈ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး အတြက္ ကူညီပံ႔ပိုး ေပးျခင္း

(င)  Engagement and Empowerment လူထု ႏွင္႕ ခ်ိ်တ္ ဆက္
       လ်က္၊ လူထု အား ဆံုးျဖတ္၊ လုပ္ပိုင္ခြင္႔ ရရွိ ေစ ျခင္း

(စ) Facilitation of Community Action / Process လူထု ကိုယ္တိုင္
     လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္မႈ မ်ား ကို အဆင္ ေျပ ေခ်ာေမြ႕ ေစရန္ ကူညီ
     ေဆာင္ရြက္ျခင္း

ဒီ ဗ်ဴ ဟာ (၆) ခု ကို Social Mobilization (လူမႈ အင္ အား မ်ား သက္ ၀င္ လႈပ္ ရွား ပါ ၀င္ ေစ ျဖင္း) ေခါင္း စဥ္ ေအာက္ မွာ အက်ံဳး ၀င္ တယ္ လို႕ ေျပာ ႏိုင္ ပါ တယ္။ ဒီ ဗ်ဴ ဟာ မ်ား ကို လူထု ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အတြက္ ပ႕ံပိုး မႈ လုပ္ငန္း တိုင္း မွာ အသံုးျပဳႏိုင္ ပါ တယ္။ Social Mobilization ေအာက္ မွာ Political Mobilization; Government Mobilization; Community Mobilization; Beneficiary Mobilization; and Corporate / Stakeholders Mobilization - တို႕ ပါ ၀င္ ပါ တယ္။ ေဖာ္ ျပ ပါ ဗ်ဴ ဟာ (၆) ခု ထဲ မွာ၊  ဒီ Mobilization အမ်ိဳး မ်ိဳး ကို သူ႕ အတိုင္း အတာ နဲ႕ သူ အသံုး ခ် သြား ရ ပါ တယ္။

၃။ လူထုဖြ႕ံၿဖိဳးေရးျဖစ္စဥ္ အတြက္ ကူညီရန္ လုပ္ငန္းမ်ား

အတက္ မွာ ေဖာ္ျပ ထား တဲ႕ ဗ်ဴ ဟာ ေတြ ေအာက္ မွာ အ ေကာင္ အထည္ ေဖာ္ ရ မယ္႕ အဓိ က လုပ္ ငန္း ေတြ က ေတာ႕ -

(၁)  သက္ဆိုင္သူ၊ ပတ္သက္သူမ်ားအား အသိေပးေဆြးေႏြးျခင္း
      (က) ေဒသ၊ ၿမိဳ႕နယ္တာ၀န္ရွိ သူမ်ား အား အသိေပးေဆြးေႏြးျခင္း
       (ခ)  ရပ္ရြာ လူထု အား အသိေပးေဆြးေႏြးျခင္း

(၂)   ရပ္ရြာ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး၊ လူမႈ စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားကို လူထု ပါ၀င္
        ေလ႕ လာဆံုးျဖတ္ ေစျခင္း

 (၃)   ရပ္ရြာ လူထု အေျချပဳ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး အဖြဲ႕၊ ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ရန္ အားေပး
        ကူညီ ျခင္း

 (၄)   ေရြးခ်ယ္ခံ အဖြဲ႕ ၀င္မ်ား ႏွင္႔ လုပ္ငန္း အဖြဲ႔ မ်ားကို
         တာ၀န္ခြဲ ေဆာင္ ရြက္ ႏိုင္ ရန္ ပံ႔ ပိုး ျခင္း

 (၅)   လူထု အေျချပဳ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး အဖြဲ႕ ၀င္မ်ား အား စြမ္းေဆာင္မႈ အင္
         အား မ်ား တည္ေဆာက္ေပးျခင္း

 (၆)   ရပ္ရြာ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး ရန္ပံုေငြ ထူေထာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္
        ကူညီ ျခင္း

 (၇)   ရပ္ရြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕မ်ား ႏွင္႔ ေစတနာ၀န္ထမ္း အဖြဲ႕မ်ား
         အတြင္း စည္းလံုးမႈ ခိုင္မာေစျခင္း

  ၈)   ရပ္ရြာလူထု ၏ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး ျဖစ္စဥ္ ႏွင္႔ လုပ္ငန္းမ်ား
        လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ ခိုင္မာေစရန္  ကူညီပ႕ံပိုးျခင္း

 (၉)  ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး အေျခအေန မ်ားကို လူထု ကိုယ္တိုင္ ႏိႈးေဆာ္ ထိန္း
       သိမ္း၊ ဆန္းစစ္ျခင္း စနစ္ မ်ား ျဖစ္ထြန္းေစျခင္း

  (၁၀) ရပ္ရြာ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး လုက္ငန္းမ်ားကို လူထု က ဆက္လက္ တာ၀န္
         ယူေစၿပီး၊ ျပင္ပအဖြဲ႕၏ စီမံခ်က္ လုပ္ငန္းမ်ား အၿပီးသတ္ ျခင္း
          ----   ျဖစ္ ၾက ပါ တယ္။

            ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး ျဖစ္ စဥ္ အဆင္႕ (၆) ဆင္႕ မွာ အပိုင္း လုိက္ ေဆာင္ ရြက္ သင္႕ တဲ႕ ျပင္ ပ အဖြဲ႕ အစည္း ရဲ႕ ပံ႕႔ပိုး မႈ လုပ္ ငန္း အေသး စိတ္ နဲ႕ တ ကြ အပိုင္း လိုက္ လူ ထု အတြင္း ေျပာင္း လဲ မႈ ရလဒ္ ေတြ ကို သီး သန္႔ မ ေရး ေတာ႕ ဘဲ၊ ပူးတြဲ ပါ ပံု ေတြ မွာ ပဲ ဆက္ လက္ ေလ႕ လာ ၾက ဖို႕ အႀကံ ျပဳ လ်က္ မိတ္ ဆက္ Post မွ စ ခဲ႕ ေသာ လူထု ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္း အက်ဥ္း ကို ဒီ Post 7 မွာ အဆံုး သတ္ ပါ တယ္။ လူထု ဖြ႕ံၿဖိဳးေရး တြင္ ပါ ၀င္ ေဆာင္ ရြက္ သူ မ်ား အားလံုး ေအာင္ ျမင္ မႈ မ်ား ရ ရွိ ၾက ပါ ေစ။

(ထိန္၀င္း August 05, 2018 Vancouver, WA)

#အဝ္းခြဳမ္တဲမ္းဝက္ဆိုက္ယိုသားနဝ္,ေခြသြဥ္း ခြန္ခမ္းေနာင္ ဒ်ာ;သြဴ ၾသ။ ေခြသြဥ္းအဝ္းအိြဳးယိုလဝ္းဟိြဳန္ေလြ,ဗာ; ပအိုဝ္; မိြဳးဖါျဖားဆားေပ;တန္ဖူးေဝးအမ်ား ေဗြ;/ခြန္/နင္, သီးဖုံ;ေဗြ;ၾသ။ နီးေဗြ;သီး အဝ္;ရပ္မုဲင္, အဝ္;ဒုံမုဲင္, အဝ္;ေဝင္,မုဲင္,တရို,တဝ္း ပအိုဝ္;သ,တင္,လိတ္မဲ့ငါ ေလာင္းကိုယို နီေဗြ;သီး မဥ္;မဲဥ္ေသြာ့,ဒါ; သတင္, ကဗ်ာ ဝတၳဳေဒြါင္; ဝတၳဳဆြာ, ဓါတ္ပြံဳ; ဇာတ္တြယ္, ငဝ္းသ,ခ်င္, ေပ်ာ;သြင္;ခါ;ရာ ထာ,တယိြဳ႕ စတဲင္, အေက်ာင္,ခါ;ရာ;နုဲင္းယိုဖုံ;နဝ္, အေက်ာင္,ခါ;ရာ; နုဲင္းမုဲင္တရို,တဝ္း နီေဗြ;သီးတဲမ္းထြဴ တဲင္ ပသာလြဥ္ ေႏြာင္,ေဖ;ဒ်ာ;ေခြသြဥ္း ခြန္ခမ္းေနာင္ထ်,နဝ္သြဴၾသ။ မဥ္;ပသာတြမ္; Facebook Messenger နဝ္, ပသာေႏြာင္ဒ်ာ; လင့္လယိုသြဴ ၾသ။ https://www.facebook.com/u.d.ma.146 မဥ္;ပသာတြမ္; gmail နဝ္, ပသာေႏြာင္ဒ်ာ; လင့္လယိုသြဴ ၾသ။ Petikham@gmail.com မဥ္;ပသာတြမ္; Viber နဝ္, ပသာေႏြာင္ဒ်ာ; ဖုန္းနံပါတ္လယိုသြဴ ၾသ။ +959683083453

Comments